Σειρά I : "Αίθρα - Έργα Αρχαίων Ελλήνων Μαθηματικών και Αστρονόμων"

"Υπόμνημα εις το πρώτον των Ευκλείδου Στοιχείων του Πρόκλου"

 

α σχόλια στο α' βιβλίο των Στοιχείων του Ευκλείδου" του Πρόκλου αποτελεί ένα πολύ σημαντικό μαθηματικό έργο για τρεις κυρίως λόγους:

α) Για το ιστορικό διάγραμμα που περιέχει το οποίο αναφέρεται στην εξέλιξη της ελληνικής γεωμετρίας.

β) Για τη συμφιλίωση των μαθηματικών με τη φιλοσοφία που είναι διάχυτη σ' όλο το έργο και

γ) Για τη διατήρηση των κατευθυντηρίων γραμμών που χάραξε ο Ευκλείδης.

Το έργο αποτελείται από τέσσερα βιβλία η δομή των οποίων περιγράφεται στη σελίδα 26.

Το αρχαίο Ελληνικό κείμενο που περιέχεται στην έκδοση αυτή, προέρχεται (με νέα ηλεκτρονική στοιχειοθεσία) από την έκδοση του Gottfried Friedlein. Θεωρήθηκε όμως απαραίτητο να γίνουν αρκετές διορθώσεις από τα αντίστοιχα κείμενα των εκδόσεων των Francisco Barocius και Simon Grynaeus. Η μετάφραση στηρίχθηκε αποκλειστικά στο αρχαίο ελληνικό κείμενο. Ελήφθησαν όμως υπ' όψη και οι μεταφράσεις στα γερμανικά, γαλλικά και αγγλικά των Leander Schonberger, Paul ver Eecke και Glenn Morrow, αντίστοιχα.

Για λόγους λειτουργικότητας το βιβλίο χωρίστηκε σε δύο τόμους. Ο Α΄ τόμος περιέχει τους δύο προλόγους, τους ορισμούς, τα αιτήματα και τα αξιώματα, διαιρείται δε σε τρία κεφάλαια, Στο πρώτο κεφάλαιο περιέχονται:

α) Η ζωή του Πρόκλου.

β) Η φιλοσοφία του Πρόκλου.

γ) Τα έργα του Πρόκλου.

δ) Οι εκδόσεις του παρόντος έργου.

ε) Τα περιεχόμενα του "υπομνήματος".

στ) Παρατηρήσεις στο παρόν έργο του Πρόκλου.

Το δεύτερο κεφάλαιο περιέχει το αρχαίο ελληνικό κείμενο, ενώ το τρίτο περιέχει την απόδοση του στη νεοελληνική με τις απαραίτητες διευκρινήσεις και σχόλια.

Ο υπογράφων αισθάνεται ιδιαίτερα υπερήφανος, διότι ύστερα από πολλούς αιώνες επανεκδίδεται στη νεώτερη Ελλάδα το περίφημο αυτό έργο του Πρόκλου.

Εκφράζονται θερμές ευχαριστίες στη μαθηματικό Ρούλα Σπανδάγου και στις οικονομολόγους Νίκη Σπανδάγου και Δέσποινα Τραυλού για τη μεγάλη βοήθεια τους στην πραγματοποίηση της εκδόσεως αυτής. Σημαντική τέλος ήταν και η βοήθεια της φοιτήτριας του τμήματος Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών Έλενας Μόσχου προς την οποία εκφράζονται επίσης θερμές ευχαριστίες.

Αθήναι, Νοέμβριος 2001

Ευάγγελος Σπανδάγος