Σειρά I : "Αίθρα - Έργα Αρχαίων Ελλήνων Μαθηματικών και Αστρονόμων"

"Η Αριθμητική Εισαγωγή του Νικόμαχου του Γερασηνού"

 

Η "Αριθμητική Εισαγωγή" του Νικομάχου του Γερασηνού αποτελεί ένα σημαντικό μαθηματικό έργο, το οποίο, άσχετα με τις όποιες αβλεψίες και φιλοσοφικές προκαταλήψεις, δίνει την πιο ολοκληρωμένη εικόνα της Πυθαγορείου Αριθμητικής και κατ' επέκταση της Αριθμητικής της Αρχαίας Ελλάδος. Αποτελείται από τα βιβλία α' και β' τα οποία χωρίζονται αντίστοιχα σε 23 και 29 παραγράφους.

Το αρχαίο ελληνικό κείμενο που περιέχεται στην έκδοση μας αυτή προέρχεται (με νέα ηλεκτρονική στοιχειοθεσία) από την έκδοση του Ricardus Hoche (Λειψία 1866) και από τους κώδικες Vaticanus Graecus 186 και Monacensis 238. Σε πολλά σημεία έγινε αποκατάσταση του κειμένου και διορθώθηκαν τα διάφορα ορθογραφικά λάθη. Η μεταγραφή έγινε με βάση μόνο το αρχαίο ελληνικό κείμενο.

Το βιβλίο αυτό χωρίζεται σε τρία κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο περιέχονται:

α) Η ζωή και το έργο του Νικόμαχου.

β) Τα περιεχόμενα της "Αριθμητικής Εισαγωγής".

γ) Οι χειρόγραφες μεταφράσεις του έργου.

δ) Οι διάφοροι σχολιασμοί.

ε) Οι εκδόσεις με τη μέθοδο της τυπογραφίας.

στ) Οι κυριότεροι κώδικες.

ζ) Μαθηματικές εργασίες του Νικόμαχου που δεν περιέχονται στην "Αριθμητική Εισαγωγή".

η) Τα ελληνικά αριθμητικά σύμβολα.

θ) Η μαθηματική ορολογία του έργου.

ι) Μια σύντομη παρουσίαση της εξελίξεως της Αριθμητικής στην Αρχαία Ελλάδα.

Το δεύτερο κεφάλαιο περιέχει το αρχαίο κείμενο, ενώ το τρίτο περιέχει την απόδοση του στη νεοελληνική με τις απαραίτητες διευκρινήσεις και σχόλια.

Ο υπογράφων αισθάνεται ιδιαίτερα υπερήφανος διότι ύστερα από πολλούς αιώνες επιστρέφει στον τόπο του το πασίγνωστο στη λατινική Ευρώπη έργο του Νικόμαχου, το οποίο αποτελεί ένα σπουδαίο μνημείο της μαθηματικής επιστήμης.

Εκφράζονται θερμές ευχαριστίες στη μαθηματικό Ρούλα Σπανδάγου και τις οικονομολόγους Νίκη Σπανδάγου και Δέσποινα Τραυλού για τη μεγάλη βοήθεια τους στην πραγματοποίηση της εκδόσεως αυτής. Σημαντική τέλος ήταν η βοήθεια της φοιτήτριας του τμήματος Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών Έλενας Μόσχου προς την οποία εκφράζονται επίσης θερμές ευχαριστίες.

Αθήναι, Μάιος 2001

Ευάγγελος Σπανδάγος